De Volkstelling van 1971

Verslag van de eerste brede maatschappelijke discussie over aantasting van privacy

Beschrijving

Wie tegenwoordig krant of weekblad opslaat, stuit regelmatig op discussies over privacy. Deze discussie is een normaal verschijnsel geworden. Dat was vijftig jaar geleden wel anders. Toen werd slechts spaarzaam aandacht aan dit thema gewijd. Dat werd anders toen de regering aanstalten maakte om de veertiende algemene volkstelling op 28 februari 1971 te gaan houden. Geheel onverwacht brak een discussie los die achteraf als de eerste brede maatschappelijke discussie werd gekenschetst. Vooral privacy speelde daarbij een grote rol.

 

De titel van het boek De Volkstelling van 1971, Verslag van de eerste brede maatschappelijke discussie over aantasting van privacy is gekozen omdat gestreefd is naar een weergave van de feitelijke gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden. Het gaat vooral om de meningen en standpunten van anderen: de regering, het CBS dat belast was met de uitvoering van de volkstelling en, met name, actiegroepen en burgers die zich tegen deze telling hebben verzet. Het voorwoord van deze geïllustreerde uitgave werd geschreven door Jacob Kohnstamm, voorzitter College bescherming persoonsgegevens.

Over de auteur(s)

Jan Holvast (1941), opleiding sociologie, in het bijzonder methoden en technieken van sociaalwetenschappelijk onderzoek. Vanaf 1970 tevens gespecialiseerd in privacyvraagstukken. Was vanaf dat tijdstip betrokken bij de Stichting Waakzaamheid Persoonsregistratie. Promoveerde in 1986 op het proefschrift ‘Op weg naar een risicoloze maatschappij?’, de vrijheid van de mens in het informatie-tijdperk. Sinds augustus 1994 is hij directeur van Holvast & Partner, Privacy Advies- en Onderzoeksbureau.

Inhoudsopgave

Voorwoord Jacob Kohnstamm, voorzitter College bescherming persoonsgegevens

Inleiding

Hoofdstuk I Volkstelling als historisch verschijnsel

1.1. Inleiding

1.2. Volkstellingen in de oudheid

1.3. Volkstellingen in de Middeleeuwen

1.4. Volkstellingen in Nederland vóór 1960

1.5. De volkstelling van 1960

1.6. Terugblik

 

Hoofdstuk II Privacydiscussie voor de volkstelling

2.1. Inleiding

2.2. Voorgeschiedenis

2.3. Parlementaire discussie over het afluisteren van telefoongesprekken en gebruik van telelenzen

2.4. Preadviezen van de Nederlandse Juristen-Vereniging

2.5. Parlementaire discussie over de intimiteit van de persoonlijke levenssfeer

2.6. Drie wetsvoorstellen

2.7. Het gecombineerde wetsvoorstel

2.8. Discussie over privacy in de media en wetenschap

2.9. Commissie-Westerhout

2.10. Aarzelend begin discussie over de volkstelling van 1971

2.11. Terugblik

 

Hoofdstuk III Parlement: eerste bedrijf

3.1. Inleiding

3.2. Parlementaire behandeling

3.3. Reactie op Volkstelling en commissie-Westerhout tot en met de zomer van 1970

3.3.1. Volkstelling

3.3.2. Commissie-Westerhout

3.4. Nog twee opmerkelijke gebeurtenissen

3.5. Terugblik

 

Hoofdstuk IV Volkstelling en persoonsnummer na de zomer van 1970: het begin van een hete herfst

4.1. Inleiding

4.2. Comité Waakzaamheid Volkstelling (CWV)

4.2.1. Oprichting en begin van de actie

4.2.2. Documentatiemap

4.2.3. Publiciteit

4.2.4. CWV, volkstelling en de politiek

4.2.5. Plaatselijke comités

4.3. Andere initiatieven

4.4. Berichten in de media

4.4.1. Dag- en weekbladen

4.4.2 De actiebladen

4.4.3. De burger

4.4.4. Positieve geluiden over de volkstelling

4.5. Computer en privacydiscussie algemeen

4.6. Het persoonsnummer

4.7. Terugblik

 

Hoofdstuk V CBS en parlement: tweede bedrijf

5.1. Inleiding

5.2. CBS: De voorlichting begint, stilte voor de storm

5.3. De algemene maatregel van bestuur van 29 september 1970

5.4. De eerste reacties van de Tweede Kamer

5.5. CBS: het najaarsoffensief

5.6. Beerninks’s lekkende ambtenaren

5.7. De brief van 23 december 1970

5.8. Terugblik

 

Hoofdstuk VI De tijd van de acties, 1 januari tot en met 10 februari 1971

6.1. Inleiding

6.2. Comité Waakzaamheid Volkstelling

6.2.1. Het Landelijk Comité

6.2.2. Plaatselijke comités

6.3. Andere actiegroepen

6.4. Beroepsgroepen

6.5. Reactie vanuit de politiek

6.6. Kritische berichten in de media

6.7. Volkstellingen in het buitenland

6.8. Positieve geluiden over de volkstelling

6.9. Andere discussieonderwerpen

6.10. Terugblik

 

Hoofdstuk VII Parlement en CBS: derde en laatste bedrijf

7.1. Inleiding

7.2. Het CBS en de discussie

7.2.1. De tellers

7.2.2. De voorlichting

7.2.3. De aanvullende maatregelen

7.2.4. Discussie over de vergoedingen

7.2.5. Organisatorische onvolkomenheden

7.3. Nieuwe Kamervragen

7.4. De interpellatie van 10 februari 1971

7.5. Centrale personenadministratie

7.6. Terugblik

 

Hoofdstuk VIII De ommekeer, februari 1971 na de tiende

8.1. Inleiding

8.2. Comité Waakzaamheid Volkstelling

8.2.1. Het landelijk Comité

8.2.2. Plaatselijke comités

8.3. Andere actiegroepen

8.4. Beroepsgroepen

8.5. Berichten in de media

8.6. Reactie vanuit de politiek

8.7. Het CBS

8.7.1. De tellers

8.7.2. De voorlichting

8.7.3. De telling

8.7.4. Organisatorische onvolkomenheden

8.8. Privacy en de computer

8.9. De Centrale personen-administratie (CPA) en het persoonsnummer

8.10. Terugblik

 

Hoofdstuk IX De balans wordt opgemaakt

9.1. Inleiding

9.2. Comité Waakzaamheid Volkstelling

9.3. Het CBS

9.4. Werkgroep Registratie Persoonsgegevens

9.5. Het parlement

9.6. Vervolging weigeraars: Commissie-Van den Berg

9.7. Comité Rechtshulp Weigeraars

9.8. Staatscommissie-Koopmans en de Werkgroep Registratie Persoonsgegevens

9.9. Eindoordeel volkstelling 1971

9.10. De volkstelling van 1980

9.10.1. Parlementaire behandeling (1)

9.10.2. Reactie op de Wijzigingen van de Volkstellingenwet

9.10.3. Parlementaire behandeling (2)

9.10.4. Volkstelling 1980 en de media

9.11. Terugblik

 

Hoofdstuk X Analyse en terugblik

10.1. Inleiding

10.2. Enkele verklaringen in publicaties

10.3. Analyse van het verzet

10.3.1. Aanleiding tot het verzet

10.3.2. Kenmerkende fasen

10.4. Terugblik

10.5. Tot slot

 

Bijlage I

Vragenlijst A voor een HOOFD van een HUISHOUDEN of voor een ALLEENSTAANDE

 

Noten

Literatuur

Namenregister

Illustratieverantwoording

Open Access
Download dit boek
€ 40,95
Bestellen
Inkijkexemplaar

ISBN: 9789490962722

Rechtsgebied:

Auteur: dr. J. Holvast

Aantal pagina's: 450

Verschijningsdatum: 20 september 2013

NIEUWSBRIEF

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Aanmelden
Open access
Contact

Uitgeverij Paris bv

Postbus 4083, 7200 BB Zutphen

Waterstraat 5, 7201 HM Zutphen

 

E-mail info@uitgeverijparis.nl

Telefoon 0575-514299

Fax 0575-514509

KvK 08101480

Contactpagina