Beschrijving

Politiewerk is altijd het werken met informatie. Per definitie vaak gevoelig, want de politie verkrijgt die informatie vaak door gebruik te maken van bevoegdheden die slechts weinigen hebben. Maar hoe zit dat nu precies? Hoe komt de politie aan haar informatie, wat kan zij ermee, mag die informatie verstrekt worden aan anderen en zo ja, onder welke voorwaarden? De voorwaarden voor gebruik, het verzamelen en analyseren van informatie worden voor de politie begrensd door privacybepalingen, uitgewerkt in de Wet Politiegegevens. Daarover gaat dit boek. Over mogelijkheden en onmogelijkheden, over grenzen en valkuilen, over begrip en misverstand. Veel kan en weinig kan niet. Politie, informatie en privacy beoogt de weg te wijzen in het alsmaar ingewikkelder wordende stelsel van bepalingen over het gebruik van informatie.

Inhoudsopgave

Gehanteerde afkortingen

Inleiding

Samenvatting

1 Algemene beschouwing

1.1 Geschiedenis

1.2 Waar gaat het over?

1.3 De Wpg op hoofdlijnen

1.3.1 Inleiding

1.3.2 Verwerking krachtens wettelijk geformuleerde doeleinden

1.3.3 De bijzondere opsporingsdiensten en het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties

1.3.4 Stelsel van verstrekkingen

2 Algemene bepalingen

2.1 Inleiding definities

2.1.1 Het politiegegeven

2.1.2 De politietaak

2.1.2.1 Het begrip ‘rechtsorde’

2.1.2.2 De hulpverlening

2.1.2.3 Verschillen tussen Wpg en Wpolr in relatie tot de politietaak

2.1.2.4 De Wet op de bijzondere opsporingsdiensten

2.1.2.5 Financial Intelligence Unit (FIU)-Nederland

2.1.3 Het verwerken van politiegegevens

2.1.4 Het verstrekken van politiegegevens

2.1.5 Het ter beschikking stellen van politiegegevens

2.1.6 De verantwoordelijke

2.1.7 De betrokkene

2.1.8 Het College bescherming persoonsgegevens

2.1.9 De bewerker

2.1.10 De ambtenaar van politie

2.1.11 De gerelateerde gegevens

2.1.12 Het afschermen van politiegegevens

2.1.13 Het kenmerken van politiegegevens

2.1.14 Het bestand

2.2 Inleiding reikwijdte Wpg

2.2.1 Reikwijdte

2.2.2 Uitzonderingen op de verwerking van politiegegevens

2.3 Inleiding op noodzakelijkheid, rechtmatigheid en doelbinding

2.3.1 Noodzakelijkheid van de verwerking

2.3.2 Rechtmatigheid van de verwerking

2.3.3 Doelbinding van de verwerking

2.3.4 Vermelding herkomst en wijze van verkrijging gegevens

2.4 Inleiding op juistheid, volledigheid en beveiliging van politiegegevens

2.4.1 Juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid van politiegegevens

2.4.2 Maatregelen van de verantwoordelijke

2.4.3 Passende technische en organisatorische maatregelen

2.4.4 Toegang voor de verantwoordelijke

2.4.5 Intern toezicht en toegang tot politiegegevens

2.4.6 Toepassing Wet bescherming persoonsgegevens

2.5 Inleiding op gevoelige gegevens

2.6 Inleiding op autorisaties

2.6.1 Een systeem van autorisaties

2.6.2 De autorisatie

2.6.3 Inhoud autorisatie

2.6.4 Autorisatie in bijzondere gevallen

2.6.5 Autorisatie en bijstandverlening

2.6.6 Regeling via Besluit politiegegevens

2.6.7 Speciale autorisaties

2.7 Inleiding op de geheimhoudingsplicht

2.7.1 De interne geheimhouding

2.7.2 De externe geheimhouding

2.7.3 Schending van de geheimhoudingsverplichting

3 De verwerking van politiegegevens

3.1 Inleiding

3.2 De niet-gerichte verwerking van politiegegevens in de uitvoering van de dagelijkse politietaak

3.2.1 Inhoud van de verwerking van artikel 8 Wpg

3.2.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.2.2.1 De basisverwerking (artikel 8 lid 1 Wpg)

3.2.2.2 De verdere verwerking (artikel 8 lid 2 Wpg)

3.2.2.3 De verdere verwerking (artikel 8 lid 3 Wpg)

3.2.2.4 De verdere verwerking (artikel 8 lid 4 Wpg)

3.2.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

3.3 De gerichte verwerking van politiegegevens

3.3.1 Onderzoek in verband met de handhaving van de rechtsorde in een bepaald geval

3.3.1.1 Inhoud van de verwerking (artikel 9 Wpg)

3.3.1.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.3.1.2.1 De basisverwerking (artikel 9 lid 1 Wpg)

3.3.1.2.2 De verdere verwerking (artikel 9 lid 3 Wpg)

3.3.1.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

3.3.2 Inzicht in de betrokkenheid van personen bij bepaalde ernstige bedreigingen van de rechtsorde

3.3.2.1 Inhoud van de verwerking

3.3.2.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.3.2.2.1 De basisverwerking (artikel 10 lid 1 onder a Wpg)

3.3.2.2.2 De basisverwerking (artikel 10 lid 1 onder b Wpg)

3.3.2.2.3 De basisverwerking (artikel 10 lid 1 onder c Wpg)

3.3.2.2.4 De verdere verwerking (artikel 10 lid 5 Wpg)

3.3.2.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

3.4 De verdere verwerking van politiegegevens: geautomatiseerd vergelijken en in combinatie zoeken

3.4.1 Inhoud van de verdere verwerking van artikel 11 Wpg

3.4.1.1 Artikel 11 lid 1 Wpg: onderzoek artikel 9 Wpg

3.4.1.2 Artikel 11 lid 2 Wpg: verwerking artikel 10 Wpg

3.4.1.3 Artikel 11 lid 3 Wpg: eisen voor de gegevensvergelijking

3.4.1.4 Artikel 11 lid 4 Wpg: bijzondere gevallen

3.4.1.5 Artikel 11 lid 5 Wpg: de externe vergelijking

3.5 Informanten

3.5.1 Inhoud van de verwerking artikel 12 Wpg

3.5.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.5.2.1 De basisverwerking (artikel 12 lid 1 Wpg)

3.5.2.2 De verdere verwerking (artikel 12 lid 2 Wpg)

3.5.2.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

3.5.3 Overeenkomstige toepassing informanten

3.6 De verdere verwerking van politiegegevens: de ondersteunende taken

3.6.1 De inhoud van de verdere verwerking voor ondersteunende taken

3.6.2 Artikel 13 lid 1 Wpg: landelijk raadpleegbare politiegegevens

3.6.3 Artikel 13 lid 2 Wpg: specialistische onderwerpen

3.6.4 Artikel 13 lid 3 Wpg: geautomatiseerde vergelijking

3.7 De afhandeling van klachten en de verantwoording van verrichtingen

3.7.1 Inhoud van de verwerking artikel 14 lid 1 Wpg

3.7.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.7.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

3.8 De hernieuwde verwerking in bijzondere gevallen

3.8.1 Inhoud van de verwerking (artikel 14 lid 3 Wpg)

3.8.2 Mogelijkheden van de verwerking

3.8.3 Bewaren, vernietigen en verwijderen

4 De verstrekking van politiegegevens

4.1 Inleiding

4.2 De interne verstrekkingen

4.2.1 Reikwijdte van de interne verstrekking

4.2.2 Weigering van de interne verstrekking: de bijzondere gevallen

4.3 De externe verstrekkingen

4.3.1 Inleiding

4.3.2 De opsporingsambtenaar van de bijzondere opsporingsdienst

4.3.3 De buitengewoon opsporingsambtenaar

4.3.4 Het Openbaar Ministerie

4.3.5 De burgemeester

4.3.6 De korpsbeheerder

4.3.7 Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002

4.3.8 Een internationaal orgaan (Interpol) of strafgerecht

4.3.9 Internationale verstrekkingen

4.3.9.1 Waar gaat het om?

4.3.9.2 Praktische werkwijze

4.3.9.3 Internationale verdragen

4.3.9.3.1 De Schengen Uitvoeringsovereenkomst

4.3.9.3.2 Het verdrag van Prüm

4.3.9.3.3 Het Zweedse Kaderbesluit

4.3.9.3.4 Verdragen van Enschede en Senningen

4.3.9.3.5 Het Kaderbesluit dataprotectie

4.3.9.4 De algemene buitenlandverstrekking en de noodzakelijkheid daarvan

4.3.9.5 Politieautoriteiten

4.3.9.6 Bijzondere bepalingen voor grensgebieden

4.3.9.7 Privacybescherming bij buitenlandverstrekking

4.3.9.8 Weigeringsgronden voor de rechtshulp

4.3.9.9 De Nederlandse ingezetene

4.3.9.10 Europese Unie, Europol en Eurojust

4.3.9.10.1 Europese Unie

4.3.9.10.2 Europol en Eurojust

4.3.10 Gemeenschappelijke teams

4.3.11 Verstrekking aan derden

4.3.11.1 Inleiding

4.3.11.2 Structureel voor alle politieregio’s

4.3.11.3 Incidenteel voor alle politieregio’s

4.3.11.4 Structureel voor samenwerkingsverbanden

4.4 De rechtstreekse verstrekking

4.5 De rechtstreekse verstrekking aan de AIVD

5 Rechten van de betrokkene

5.1 Inleiding

5.2 Een schriftelijk verzoek

5.3 Termijnen van afhandeling

5.4 De formaliteiten (identiteit en kosten)

5.5 De mogelijkheden om het verzoek af te wijzen

5.6 De mogelijkheden bij toewijzing van het verzoek

5.7 Toepasselijkheid Algemene wet bestuursrecht

5.8 De verplichtingen van de verantwoordelijke

6 Toezicht

6.1 Protocolplicht

6.1.1 De doelen van de onderzoeken, bedoeld in artikel 9 lid 2 Wpg

6.1.2 De gegevens die op grond van het bepaalde bij of krachtens artikel 13 lid 4 Wpg worden vastgelegd

6.1.3 De toekenning van de autorisaties, bedoeld in artikel 6 Wpg

6.1.4 De geautomatiseerde vergelijking of het in combinatie met elkaar verwerken van politiegegevens, bedoeld in artikel 8 lid 3 en artikel 11 lid 1, 2 en 4 Wpg

6.1.5 De hernieuwde verwerking van politiegegevens op grond van artikel 9 of 10 Wpg, bedoeld in artikel 14 lid 3 Wpg

6.1.6 De verstrekking van politiegegevens op grond van paragraaf 3 Wpg

6.1.7 Verwerkingen ten aanzien waarvan aanwijzingen bestaan dat zij door onbevoegden of anderszins onrechtmatig zijn verricht

6.1.8 Een geautomatiseerde vergelijking van gegevens als bedoeld in artikel 11 lid 5 Wpg

6.1.9 Bewaartermijnen in relatie tot de verplichtingen

6.2 Audits

6.3 De privacyfunctionaris en de functionaris gegevensbescherming

6.4 Toezicht CBP

7 De bijzondere opsporingsdiensten

7.1 Inleiding

7.2 Bijzondere opsporingsdiensten met criminele inlichtingen

7.3 Bijzondere opsporingsdiensten zonder criminele inlichtingen

7.3.1 Reikwijdte en autorisaties

7.3.2 De verhouding tussen toezicht en opsporing: politiegegevens over toezicht

7.3.3 Aanvullende regeling voor de verstrekking van politiegegevens over toezicht

8 De virtuele politie

8.1 Inleiding

8.2 Visie op de aard en omvang van de politietaak

8.3 De technische mogelijkheden rondom de informatievergaring

8.4 ANPR

8.5 De Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s)

8.6 Het Nationaal Intelligence Model (NIM)

8.7 De context van informatie

Verwijzingen

Over de auteur

Mr. P.J.D.J. Muijen is werkzaam bij het Openbaar Ministerie als officier van justitie.