Beschrijving

In deze studie wordt onze regeling van daderschap en deelneming doorgelicht tegen de achtergrond van de gedachte dat een Einheitstätersystem mogelijk te prefereren is boven ons huidige wettelijk stelsel. Oostenrijk kent een Einheitstätersystem. Tegen die achtergrond wordt ingegaan op de stand van zaken in Nederland en Oostenrijk. Het functioneren van de huidige regeling van daderschap en deelneming is verkend in interviews met twaalf personen uit de strafrechtspraktijk: leden van de zittende en staande magistratuur en advocaten. Op basis van de beschrijving van beide stelsels en de interviews worden enkele aanbevelingen gedaan.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Hoofdstuk 1 - Inleiding

1             De aanleiding tot het onderzoek

2             De opzet van het onderzoek

3             Beperkingen van het onderzoek

Hoofdstuk 2 - Daderschap en deelneming in Nederland             

1             Inleiding

2             De wet en de overwegingen van de wetgever

2.1          Het Wetboek van Strafrecht van 1886  

2.2          Art. 51 Sr: aansprakelijkheid van de rechtspersoon, opdracht- en leidinggevers

3             Daderschap en deelneming in de rechtspraak

3.1          Het plegen van een strafbaar feit

3.1.1      Kwaliteitsdelicten

3.1.2      De delictsgedraging; plegen door natuurlijke personen

3.1.3      Plegen door rechtspersonen

3.1.4      De zelfstandigheid van de uitvoerder

3.1.5      Subjectieve bestanddelen

3.2          Doen plegen

3.3          Medeplegen

3.3.1      Samenwerking

3.3.2      Het opzet van de medepleger

3.3.3      Verdeling van bestanddelen; verschil in kwalificatie

3.4          Uitlokken

3.5          Medeplichtigheid

3.6          Feitelijke leiding geven en opdrachtgeven

4             Tenlastelegging, bewijs en kwalificatie

4.1          De grondslag van de tenlastelegging en het EVRM

4.2          Een opgave van plaats, feit en tijd         

4.3          Op grondslag van de tenlastelegging

Hoofdstuk 3 - Daderschap en deelneming in Oostenrijk              59

1             Inleiding

2             Het ‘Einheitstätersystem’

2.1          De idee van het ‘Einheitstätersystem’

2.2          De paradigma’s ‘Teilnahmesystem’ en ‘Einheitstätersystem’

2.3          Het Oostenrijkse ‘Einheitstätersystem’

3             Daderschapsvormen

3.1          Inleiding

3.2          ‘Unmittelbare Täterschaft’        

3.2.1      Inleiding

3.2.2      Unmittelbarer Alleintäter’

3.2.3      ‘Unmittelbarer Mittäter’

3.3          ‘Bestimmungstäter’

3.3.1      Inleiding

3.3.2      Belangrijke aspecten

3.4          ‘Beitragstäterschaft’

3.4.1      Inleiding

3.4.2      Belangrijke aspecten

3.5          Enkele overkoepelende aspecten van ‘Bestimmungs’- en  ‘Beitragstäterschaft’

3.5.1      Opzet-kwesties              

3.5.2      ‘Fahrlässige Beteiligung’

3.5.3      Strafuitsluitingsgronden

4             ‘Sonderdelikte’               

5             Daderschap en poging

5.1          Inleiding

5.2          Strafbaarheid van poging

5.3          Vrijwillig terugtreden

6             Strafbaarheid van rechtspersonen

7             Bijzondere strafverhogings- en strafverlagingsgronden

7.1          Inleiding

7.2          De verschillende strafverhogings- en verlagingsgronden

8             Strafprocessuele aspecten

8.1          Algemeen

8.2          Rechtsmiddelen

8.3          ‘Wahlfeststellung’        

Hoofdstuk 4 - Interviews

1               De opzet van de interviews

2             Algemene aspecten

3             Uitlokken en doen plegen

4             Functioneel plegen

5             Medeplegen

6             De tenlastelegging van medeplegen

7             Medeplichtigheid

8             Vereenvoudiging van de wettelijke regeling?

9             Rechtspersoon              

Hoofdstuk 5 - Conclusies

1             Inleiding

2             Plegen door natuurlijke personen

3             Uitlokken en doen plegen

4             Medeplegen en medeplichtigheid

5             Tenlastelegging, bewijs en kwalificatie

6             Daderschap rechtspersoon en feitelijk leiding geven

7             Afronding

Summary

Literatuur

Vragenlijst rechters en advocaten

Vragenlijst leden van het openbaar ministerie

Bijlage 1 - Samenstelling begeleidingscommissie

Bijlage 2 - Respondenten