Bestraffende sancties in het strafrecht en het bestuursrecht

Beschrijving

Bestuursrecht en strafrecht spelen beide bij de handhaving van rechtsregels een belangrijke rol. De verhouding tussen beide rechtsgebieden blijft daarbij onverminderd de aandacht vragen. Tegen deze achtergrond heeft de Directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding van het Ministerie van Veiligheid en Justitie ons uitgenodigd het onderhavige onderzoek uit te voeren.

Uit de offerteaanvraag blijkt dat de opdrachtgever een betrekkelijk fundamenteel onderzoek voor ogen heeft: 'Het betreft een onderzoek naar de punitieve handhaving in het algemeen. Het onderzoek dient de handhavingsopgave van de overheid centraal te stellen en te onderzoeken (A) welke mogelijkheden er zijn voor de inrichting van de handhaving in het algemeen en (B) op basis van welke principes/criteria de handhaving kan worden ingericht.' Uit het vervolg van de offerteaanvraag wordt duidelijk waar de directe relevantie van het onderzoek voor het beleid in ligt. Het door ons te verrichten onderzoek diende (onder meer) rekening te houden met '(h)et advies dat de Raad van State naar verwachting op korte termijn uitbrengt over de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.'

Het was daarbij niet noodzakelijk dat wij met een gezamenlijk onderzoek zouden komen. Een verschil in benadering en het doordenken van de consequenties daarvan zou ook (en misschien wel juist) meerwaarde kunnen hebben voor de discussie waar dit onderzoek een rol bij zou kunnen spelen.

Tegen deze achtergrond is het onderhavige onderzoek uitgevoerd. Wij hebben elk een afzonderlijk stuk geschreven, met een eigen invalshoek, dat een bijdrage vormt aan een discussie waar velen eerder een bijdrage aan leverden. Een discussie die met het inmiddels verschenen ongevraagd advies van de Afdeling advisering van de Raad van State een nieuwe impuls heeft gekregen. 

Inhoudsopgave

Eenheid en doelmatigheid van bestraffende procedures

Prof. mr. H.E. Bröring

1. Inleiding

Deel I

2. Algemene indicatoren

Chronologische indeling

Tot de Wet OM-afdoening en Vierde tranche Awb

Wet OM-afdoening

Vierde tranche Awb

Na invoering OM-afdoening en Vierde tranche Awb

Aanvulling

3. Het Advies van de Raad van State

Herijking

Achterhaalde indicatoren en nog bestaande verschillen

Behoud van de bestuurlijke boete op ruime schaal, maar wel meer rechtseenheid

Aard en ernst van de overtreding, moreel gehalte

Zwaarte van de sanctie

Besloten en open context

Verantwoordelijkheid, complementering handhavingsinstrumentarium en materiedeskundigheid bestuur

De verschillen en feilen

4. Tussenbeschouwing

De hoofdconclusie en haar beperkingen

Onvoldoende aandacht voor soorten bestuur en bestuurlijke organisaties

Onvoldoende aandacht voor systeeminherente kenmerken

Het knelpunt van de doorgeschoten bestuurlijke boetes

Regie

Vervolg

Deel II

5. Nadere vergelijking bestuursrecht en strafrecht vanuit systeemkenmerken

Bestuursrecht: het besluit centraal; strafrecht: de vol beslissende rechter

Bestuursrecht: accent op gelijkheid en consistentie; strafrecht: accent op evenredigheid

Bestuursrecht: beleidsregels; strafrecht: vervolgings- en strafvorderingsrichtlijnen

Bestuursrecht: grote diversiteit in organisatie en taakstelling; strafrecht: eenduidige organisatie met bestraffing als hoofdtaak

6. Consequenties voor de keuze tussen bestuurlijke boete en strafbeschikking

Vooraf

Financieel, gebonden bestuur zonder derde-belanghebbenden

Regulators

Decentraal (politiek) bestuur

Bestuurlijke samenwerkingsverbanden

Digitalisering, open normen en netwerkstructuren

7. Verhouding tussen bestuur en OM nader beschouwd

Primaire fase

Bezwaar- of verzetsprocedure

8. Andere (concrete) punten van verschil

Relativering

Relevantie juridische context

Invordering en bestemming boetegelden

Documentatie

Overwegend formele en procedurele verschillen

Bewijsvoering

9. Overige (bestraffende?) bestuurlijke sancties

Variëteit

Intrekking van een begunstigende beschikking

Asp

Naming and shaming

Bibob

Openbare orde

Beoordeling

Deel III

10. Slotbeschouwing

Diagnose: wat is het probleem?

Redeneerlijn en dragende principes

Blijvende plaats voor de bestuurlijke boete

Agenda

Samenstelling begeleidingscommissie

Literatuurlijst

 

Strafrecht als stelsel van samenwerking

Prof. mr. B.F. Keulen

1. Inleiding

2. Strafrecht en bestuurlijke boete

2.1 De totstandkoming van het huidige stelsel

2.2 Criteria voor de keuze; een notitie en een nota

2.3 De Afdeling advisering van de Raad van State

2.4 Tot slot

3. Aanpassingen van het strafrecht

3.1 Inleiding

3.2 Normering van sanctietoemeting

3.3 De verdeling van verantwoordelijkheden

3.4 Financiële aspecten

3.5 De efficiëntie van het strafprocesrecht

3.6 Concentratie van procedures

3.7 Tot slot

4. Non bis in idem beginsel, onschuldpresumptie, strafrecht en bestuursrecht

4.1 Inleiding

4.2 Rechtspraak van het EHRM en de Hoge Raad

4.3 Non bis in idem en de inrichting van de rechtshandhaving

4.4 De ruimte voor regeling van sancties in het strafrecht

4.5 Regeling in het bestuursrecht

4.6 Tot slot

5. Slotbeschouwing

5.1 Inleiding

5.2 De inrichting van het recht

5.3 Non bis in idem

5.4 De onschuldpresumptie

5.5 Slotopmerking

Samenstelling begeleidingscommissie

Literatuurlijst

 

€ 29,50
Bestellen
Inkijkexemplaar

ISBN: 9789462511248

Rechtsgebied: Strafrecht

Auteur: prof. mr. H.E. Bröring, prof. mr. B.F. Keulen

Aantal pagina's: 160

Verschijningsdatum: 28 februari 2017

NIEUWSBRIEF

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Aanmelden
Contact

Uitgeverij Paris bv

Postbus 4083, 7200 BB Zutphen

Waterstraat 5, 7201 HM Zutphen

 

E-mail info@uitgeverijparis.nl

Telefoon 0575-514299

Fax 0575-514509

KvK 08101480

Contactpagina